Bank loan માટે project report: credit officer દરેક section માં શું તપાસે છે

Project report એટલે શું?

Project report (DPR, detailed project report, નાની loan માટે project profile) એ દસ્તાવેજ છે જેનાથી bank સમજે છે કે તમે શું કરવા માગો છો, તેનો cost કેટલો છે, તે કેવી રીતે funded થશે અને loan કેવી રીતે ચૂકવાશે. સાદા શબ્દોમાં, તે bank ની ભાષામાં લખાયેલી તમારી business plan છે. ઉદાહરણ: ₹60 લાખના embroidery unit માટે તેમાં machines, orders, cost અને વાર્ષિક repayment — બધું એક ફાઇલમાં હોય.

તે brochure નથી. Credit officer ને તમારો વિચાર રોમાંચક છે તે સમજાવવાની જરૂર નથી; તેણે તે ચકાસી શકવું જોઈએ. ફાઇલ કેમ નકારાય છે તે borrower ની બાજુથી જાણવા બેંકો project reports કેમ નકારે છે વાંચો. આ લેખ વધુ સંકુચિત છે: report માં શું હોય અને દરેક ભાગમાં શું ચકાસાય.

Project report format: sections

કોઈ એક કાયદેસર format નથી. Banks અને district industries centre જેવી સંસ્થાઓના પોતાના formats હોય છે, અને bank પોતાનો format માગી શકે. પણ લગભગ દરેક format માં આ જ છ ભાગ હોય છે, અને credit officer તેને આ ક્રમમાં વાંચે છે.

• Promoters અને firm: તમે કોણ છો, અનુભવ, constitution (proprietorship, partnership, company). Officer તેને KYC, bureau reports અને net worth statement સાથે સરખાવે છે.
• Project અને process: product, manufacturing કે service process, machines, જગ્યા, વીજળી અને કારીગરો. તમે લખેલા machines તમે કહો છો તે ઝડપે તે product બનાવી શકે કે નહીં તે તે જુએ છે.
• Market અને customers: કોણ ખરીદે છે, કયા ભાવે, કઈ શરતે. "માગ ઘણી છે" એવા વિધાન કરતાં વાસ્તવિક purchase orders કે repeat customers નો track record વધુ વજન ધરાવે છે.
• Cost of project અને means of finance: cost નો દરેક રૂપિયો અને funding નો દરેક રૂપિયો, બાજુ બાજુમાં.
• Projections: loan ના સમયગાળા માટે profit and loss account, balance sheet અને cash flow, પાછળની assumptions લખેલી સાથે.
• Ratios અને risks: DSCR, current ratio, break-even, અને sales ઘટે કે cost વધે તો શું થાય.

Credit officer તમારો વિચાર સારો છે કે નહીં તે નથી તપાસતી. તે તપાસે છે કે તમારા આંકડા એકબીજા સાથે મેળ ખાય છે કે નહીં.

Cost of project અને means of finance: જે પાનું સરખું થવું જ જોઈએ

Cost of project એટલે unit શરૂ કરવા જરૂરી કુલ રકમ: machinery, installation અને electrical કામ, pre-operative ખર્ચ (registration, trial runs, construction દરમિયાનનું વ્યાજ) અને working capital નો જે ભાગ તમારે જાતે ભરવાનો છે. Means of finance એટલે તે રકમ ક્યાંથી આવે છે: bank ની term loan અને તમારું પોતાનું યોગદાન, જેને promoter contribution કે margin money કહે છે. સાદા શબ્દોમાં, એક બાજુ ઉપયોગ, બીજી બાજુ સ્રોત, અને બંને રૂપિયે રૂપિયો મળવા જોઈએ.

ઉદાહરણ, ₹ લાખમાં અને ફક્ત સમજ માટે: Surat નું embroidery workshop છ multi-head machines 42 માં ખરીદે છે, installation અને electrical પર 6, pre-operative ખર્ચ 2 અને working capital નો પોતાનો હિસ્સો 10: કુલ 60. Bank 45 આપે છે અને promoter 15 લાવે છે, એટલે 25%. પછી officer એવો પ્રશ્ન પૂછશે જે borrowers ને સૌથી ઓછો અપેક્ષિત હોય છે: આ 15 ક્યાંથી આવ્યા? Bank statement કે ITR માં દેખાતી બચત, મિલકતનું વેચાણ, કે લેખિત trail સાથે સંબંધી પાસેથી લોન — આ બધાના જવાબ સહેલા છે. ગયા અઠવાડિયે અચાનક આવેલી રોકડનો નહીં.

Projections: realistic કે inflated

Projections એ report નો એ ભાગ છે જે સૌથી વધુ વાર ખુશ કરવા માટે લખાય છે. Capacity utilisation, વેચાણ ભાવ, કાચા માલનો ખર્ચ અને receivable days — આ ચાર assumptions બાકી બધું નક્કી કરે છે. સાદા શબ્દોમાં, assumptions generous હોય તો report ના દરેક ratio generous બને, અને credit officer તે જાણે છે.

નવું unit પહેલા વર્ષે ભાગ્યે જ પૂરી capacity પર ચાલે છે: સ્ટાફ શીખતો હોય, orders મળતા હોય, machines ગોઠવાતાં હોય. Realistic report નીચેથી શરૂ કરીને વધે છે, જેમ કે વર્ષ 1 માં 60%, પછી 70% અને 80%. Banks સામાન્ય રીતે instalments માટે 1 કરતાં સારી રીતે વધુ cover ઇચ્છે છે; ચોક્કસ આંકડો bank ની પોતાની policy છે, અને DSCR લેખ તેની ગણતરી બતાવે છે.

Chart માં, એ જ loan વાળું એ જ unit બે વાર્તા કહે છે. Inflated report ₹14 લાખના instalments સામે ₹38 લાખ બતાવે છે (DSCR 2.71). Realistic report ₹14 લાખ સામે ₹17 લાખ બતાવે છે (DSCR 1.21). બીજામાં margin પાતળી છે, પણ તે officer ની ચકાસણી પાર કરે છે: તે તમારા assumed sales ને GST returns ના turnover સાથે, વિસ્તારના સમાન units જે કરે છે તેની સાથે, અને machines વાસ્તવમાં શું બનાવી શકે તેની સાથે સરખાવે છે. Inflated version તે ચકાસણીમાં નિષ્ફળ જાય છે અને બાકીના report ની વિશ્વસનીયતા પણ નીચે ખેંચે છે.

Report ને તમારા બીજા કાગળો સાથે કેવી રીતે સરખાવાય છે

Project report એકલો વંચાતો નથી. Report માં ભૂતકાળનું વેચાણ GST returns અને ITR સાથે મળવું જોઈએ; opening balance sheet છેલ્લા audited accounts સાથે; promoter નું પોતાનું યોગદાન bank statement સાથે. દરેક section term-loan document checklist ના કોઈ દસ્તાવેજ સાથે જોડાયેલો છે. જ્યાં તફાવત હોય ત્યાં officer શોધી કાઢે તેના કરતાં report સાથે જોડેલું ટૂંકું લેખિત સ્પષ્ટીકરણ ઘણું સારું.

Working-capital limit માટે report ને સામાન્ય રીતે CMA data નો ટેકો હોય છે; CMA data explained જુઓ. Banks આ ફાઇલો કેવી રીતે વાંચે છે તેના sector દૃષ્ટિકોણ માટે powerloom units અને diamond units પરની નોંધ જુઓ.

Report લખતાં પહેલાં

• પહેલાં છેલ્લાં બે-ત્રણ વર્ષના ITR, GST returns અને bank statements ભેગા કરો, પછી તેમાંથી projections લખો.
• દરેક machine ની લેખિત quotation લો; cost table તેની સાથે મળવો જોઈએ.
• દરેક વર્ષ માટે realistic utilisation નક્કી કરો અને કેમ તેની એક લીટી લખો.
• Promoter contribution ક્યાંથી આવશે તે paper trail સાથે જાણો.
• શરૂ કરતાં પહેલાં branch ને પૂછો કે તેને કયો format ગમે છે.

આ લેખ સામાન્ય માહિતી છે, કોઈ ચોક્કસ loan માટે સલાહ નથી. Bank ના formats અને policies અલગ હોય છે; તમારા lender સાથે ખાતરી કરો.

આ લેખ સામાન્ય માહિતી છે, professional સલાહ નહીં. નિયમો બદલાય છે; વર્તમાન જોગવાઈઓ ચકાસો અથવા તમારી પરિસ્થિતિ માટે સલાહ માટે ઑફિસનો સંપર્ક કરો.